Widzenie u dziecka -

 jak   to   było   od   początku...

Układ wzrokowy

Układ wzrokowy jest najbardziej złożonym systemem sensorycznym w organizmie człowieka. Jednakże w chwili narodzin dziecka jest jednym z najmniej rozwiniętych układów. Dopiero złożony rozwój struktur ocznych oraz neuronalnych prowadzi do zmian anatomicznych i fizjologicznych, które są niezbędne do powstania prawidłowego widzenia. Dojrzewanie narządu wzroku u dzieci jest procesem dynamicznym. Uwarunkowany jest przede wszystkim przez dopływ odpowiednich bodźców wzrokowych, jak również przez indywidualne uwarunkowania psychofizyczne i genetyczne.

Anatomia gałki ocznej

Oko noworodka jest około 35% mniejsze niż dorosłego człowieka. Długość osiowa gałki ocznej w chwili narodzin wynosi nok 15-16 mm i zwiększa się gwałtownie do 20 mm przez pierwsze dwa lata życia. W 8 roku życia jej długość osiąga 22 mm. Szerokość szpary powiekowej u noworodka jest niemal taka sama jak u kilkuletniego dziecka, natomiast wysokość jest prawie o połowę mniejsza. W chwili narodzin mięsień rozwieracz źrenicy nie jest jeszcze w pełni rozwinięty, co jest przyczyną występowania wąskiej źrenicy. Twardówka u niemowląt jest przeciętnie dwukrotnie cieńsza i bardziej elastyczna niż u osób dorosłych, a jej lekko niebieskie zabarwienie spowodowane jest prześwitywaniem przez nią barwnika błony naczyniowej.

Kolor oczu
Zastanawialiście się kiedyś skąd się bierze kolor oczu? A może zauważyliście, że każdy noworodek ma niebieskie oczy? Potem ten kolor może się zmienić ale dlaczego na początku wszyscy mamy ten sam kolor oczu..

Barwa oczu to cecha determinowana genetycznie. Mimo to, we wczesnym okresie życia prawdziwy kolor oczu jest maskowany, a ściślej  rzecz biorąc – niewykształcony. W efekcie,  wszystkie   dzieci mają niebieskie tęczówki. 
Dlaczego? Melanina, która jest barwnikiem produkowanym zarówno w komórkach skóry, włosów jak i oka, potrzebuje czasu, by pod wpływem światła UV  nabrać właściwego  odcienia.   Stosunek ilości dwóch typów melaniny (eumelaniny i feomelaniny) w tęczówce oka odpowiada za jego barwę. U dzieci melanina jest obecna w małych ilościach oraz przez pierwsze miesiące „niedojrzała”. Z tego względu maskowana jest prawdziwa jej barwa. W konsekwencji  wszystkie  noworodki  cechują się identycznym kolorem oczu.

Wraz z dorastaniem dziecka przy jednoczesnej ekspozycji na  światło  słoneczne w przestrzeni  jego tęczówek dojrzewają komórki zwane melanocytami, które rozpoczynają produkcję oraz wydzielanie melaniny. Im więcej pigmentu wyprodukują komórki tym ciemniejszą barwę przybiorą oczy dziecka. Kolor oczu zakodowany w genach ustala się nawet do 6-8 roku życia.

Rozwój siatkówki i nerwu wzrokowego

Siatkówka w pierwszych miesiącach życia ulega dynamicznym zmianom. Zróżnicowanie morfologiczne czopków i pręcików następuje już w drugim trymestrze ciąży, jednak rozwój plamki rozpoczyna się dopiero po urodzeniu. Zaczątki nerwu wzrokowego widoczne są już w pierwszym trymestrze ciąży. U noworodków notuje się większą ilość włókien nerwowych niż u osób dorosłych. Nadmierna ilość włókien stanowi prawdopodobnie zabezpieczenie przed ich "uszkodzeniem" w okresie rozwoju.

Rozwój kory wzrokowej

Zmiany zachodzące w obszarze kory wzrokowej są szczególnie intensywne do 2 roku życia i mają podstawowe znaczenie do wykształcenia się prawidłowego widzenia. Prawidłowy rozwój drogi wzrokowej oraz ośrodków wzrokowych w centralnym układzie wzrokowym uzależniony jest w głównej mierze od stałego dopływu stałych bodźców. Dlatego też każda anomalia która utrudnia lub uniemożliwia rozwój widzenia (np.zaćma wrodzona) wymaga natychmiastowej interwencji, gdyż w przeciwnym wypadku może doprowadzić do niedowidzenia. 

Ostrość wzroku

Ostrość wzroku noworodka ocenia się na 0,05 i gwałtownie rośnie przez pierwsze 6 miesięcy życia. Badanie ostrości wzroku u niemowląt wykonuje się przy użyciu różnych technik, które mogą dawać znacząco różne wyniki. najprostszym testem jest ocena zachowania się niemowlęcia, np czy skupia spojrzenie na pokazywanym przedmiocie i czy wodzi za nim wzrokiem? badanie ostrości wzroku u dziecka przy użyciu optotypów zależy od wielu czynników m.in od rodzaju użytych tablic i stopnia koncentracji dziecka podczas badania.

Emmetropizacja

Za prawidłowe powstawanie obrazu na siatkówce odpowiada wiele czynników: promień krzywizny przedniej i tylnej powierzchni rogówki, moc soczewki, długość gałki ocznej, oraz współczynniki załamania ośrodków optycznych oka. W oku miarowym, czyli bez wady refrakcji, wszystkie parametry gałki ocznej są tak do siebie "dopasowane" , aby wiązka promieni równoległych, bez użycia akomodacji, skupiała się dokładnie na siatkówce. Proces odpowiedzialny za istnienie większej częstotliwości występowania oka miarowego, niż wynikałoby to z rozkładu prawdopodobieństwa nazywamy emmetropizacją.

Stan refrakcji

U małych dzieci obserwuje się przeważnie małą i średnią nadwzroczność. Brak fizjologicznej nadwzroczności we wczesnym dzieciństwie może być zapowiedzią krótkowzroczności, która będzie pogłębiać się wraz ze wzrostem gałki ocznej. Również astygmatyzm niezwykle często występuje u małych dzieci. Według niektórych badań aż 80% noworodków posiada astygmatyzm od 1,5 do 2.5 D. Dla porównania częstotliwość występowania astygmatyzmu u osób dorosłych wynosi 10-15%. Redukcja astygmatyzmu do poziomu fizjologicznego następuje w przeciągu dwóch pierwszych lat życia. Te fizjologicznie występujące u dzieci wady wzroku zwykle nie wymagają korekcji okularowej. Bezwzględnej korekcji wymaga natomiast stan, który mógłby zakłócić prawidłowy rozwój widzenia, np. znacząca wada refrakcji, różnówzroczność czy zez. 

Widzenie obuoczne

Widzenie obuoczne jest skoordynowaną czynnością obu oczu zapewniającą człowiekowi pojedyncze i przestrzenne (trójwymiarowe) postrzeganie otaczającego świata. Jest ono uwarunkowane nie tylko równoczesnym patrzeniem każdym z obojga oczu, ale także złożonym procesem percepcyjnym odbywającym się w ośrodkowym układzie nerwowym. Ze względu na niedojrzałość wszystkich struktur układu wzrokowego u noworodków nie występuje widzenie obuoczne. Złożone mechanizmy widzenia obuocznego, a następnie stereoskopowego wykształcają się w przeciągu pierwszego roku życia.

Widzenie barwne

Niemowlęta dostrzegają barwy. Udowodniono że już w wieku dwóch miesięcy funkcjonują wszystkie trzy rodzaje czopków odpowiadających za widzenie barwne. Co ciekawe, inne badania wskazują, że niemowlęta 2 i 3 miesięczne wolą barwę żółtą i czerwoną niż zieloną i niebieską.

Układ wzrokowy u człowieka rozwija się najbardziej dynamicznie przez pierwsze 6 lat życia. W tym okresie nawet niewielkie zmiany anatomiczne i refrakcyjne mogą zakłócić rozwój widzenia. Na tym etapie rozwoju układ wzrokowy jest jednak niezwykle "plastyczny" i nawet poważne wady wzroku i anomalie mogą być skutecznie leczone. Zatem niezmiernie ważne jest regularne badanie wzroku u małych dzieci oraz wczesne zdiagnozowanie i korygowanie wykrytych wad.

Żródło: "Izoptyka"

Wady wzroku u dziecka

Problem korekcji wad wzroku dzieci i młodzieży w wieku szkolnym ważny jest zawsze. Właśnie rozpoczął się kolejny rok szkolny. Rodziców na ogół nie trzeba przekonywać, że umiejętność sprawnego pisania i czytania tworzy podstawy solidnej edukacji na każdym etapie.

W pierwszych latach nauki w szkole dzieci uczą się pisać i czytać. Potem czytają i piszą, żeby uczyć się dalej, zdobywać wiedzę i umiejętności. Dzieci mające kłopoty z czytaniem i pisaniem osiągają gorsze wyniki w nauce. Wywołuje to u nich frustracje, a u rodziców obawy, że ich pociecha w przyszłości nie poradzi sobie w życiu. Trudności w pisaniu i czytaniu mogą być spowodowane nieskorygowaną wadą refrakcji, zaburzeniami widzenia obuocznego lub akomodacji. Słusznie więc postępują rodzice dzieci z takimi trudnościami, gdy zwracają się do okulistów lub optometrystów w celu odpowiedniego badania. W przypadku stwierdzenia wady wzroku należy zastosować korekcję okularową, a zaburzenia widzenia obuocznego i akomodacji wymagają także odpowiednich ćwiczeń.

Najczęściej występujące wady refrakcji to krótkowzroczność i nadwzroczność, którym może towarzyszyć astygmatyzm. Obie wady na ogół uwarunkowane genetycznie. W krótkowzroczności moc układu optycznego oka jest zbyt duża w stosunku do długości osiowej gałki ocznej, w nadwzroczności zbyt mała. Dlatego korekcja krótkowzroczności wymaga stosowania soczewek ujemnych (najmniejszy minus dający najlepszą ostrość wzroku), a nadwzroczność- soczewek dodatnich (największy plus dający najlepszą ostrość wzroku).

Krótkowzroczność objawia się pogorszeniem ostrości wzroku do dali, przy dobrym widzeniu z bliska. Natomiast nadwzroczność u młodych osób nie zawsze ujawnia się pogorszeniem wzroku do dali, gdyż może być kompensowana przez akomodację.

U dzieci dokładne określenie wady refrakcji i mocy soczewki korygującej wymaga, zarówno w krótkowzroczności, jak również w nadwzroczności przeprowadzenia badania po farmakologicznym rozluźnieniu akomodacji czyli po zakropieniu oczu odpowiednimi kroplami.

U większości niemowląt i małych dzieci stwierdza się niewielką nadwzroczność około +1,00 dpt. Wada taka na ogół nie wymaga korekcji, gdyż w rezultacie dalszego rozwoju oko staje się miarowe. Jednak u niektórych dzieci wada nadwzroczności może być większa, nierzadko różna w oku prawym i lewym, a ponadto nie cofa się, czyli umiarowienie nie następuje. Brak korekcji okularowej u tych dzieci wiąże się ze znacznie nasiloną akomodacją, a to może powodować zaburzenia widzenia obuocznego (zez ukryty, jawny, akomodacyjny). Nieskorygowana nadwzroczność może być przyczyną takich dolegliwości jak: bóle głowy, zmęczenie, okresowe zamazywanie i dwojenie się obrazu, pieczenie oczu. Zatem dzieci z niewykrytą i nieskorygowaną nadwzrocznością mają problemy z czytaniem i pisaniem, co powoduje gorsze wyniki w nauce, niechęć do czytania i trudności w dorównywaniu innym. Nie dziwmy się więc, gdy dziecko z nieskorygowaną nadwzrocznością nie ma ochoty na czytanie książek, nie lubi szkoły, ani nauczyciela.

Natomiast nieskorygowane dzieci krótkowzroczne, choć nie mają na ogół problemów z czytaniem, z powodu gorszej ostrości wzroku do dali, przejawiają często usposobienie powściągliwe, są niekiedy nieśmiałe, introwertyczne, a także wykazują niechęć do aktywności ruchowej.

Powyższe opinie, dotyczące zależności między wadą wzroku a cechami osobowości, przestają być słuszne w odniesieniu do dzieci posługujących się prawidłowo dobranymi okularami. Ważnym problemem jest akceptacja okularów przez dzieci, które muszą je nosić. Gdy zaczynają one nosić okulary, są zwykle tym nieco zawstydzone, zwłaszcza że spotykają się nierzadko z prześmiewczymi określeniami ze strony kolegów: okularnik, profesorek, zezol. W starszych klasach liczba dzieci noszących okulary jest na ogół większa i problem ten powoli zanika. Ponadto możliwość wyboru bardzo ładnych opraw okularowych dla dzieci i młodzieży sprawia, że przestają się wstydzić z tego powodu, lecz wręcz są dumne ze swoich okularów.

Bardzo istotnym problemem jest również możliwość korzystania z okularów sportowych. Okulary noszone przez dzieci i młodzież nie powinny ograniczać ich aktywności ruchowej zarówno w czasie lekcji wychowania fizycznego, jak również na zajęciach sportowych poza szkołą. Jednak uprawianie sportów, zwłaszcza dyscyplin zespołowych, niesie ze sobą zagrożenie urazem, po którym odzyskanie normalnego widzenia staje się nierzadko niemożliwe. Dlatego ważne jest, aby okulary zapewniły nie tylko dobre widzenie, ale także należyte bezpieczeństwo. Cele te spełniają dobrej jakości okulary sportowe. Okulary sportowe powinny być przede wszystkim wytrzymałe. Dotyczy to zarówno soczewek, jak również oprawy.

Współczesne technologie zapewniają nie tylko odpowiednie materiały soczewek, ale także nowe rozwiązania konstrukcyjne. gwarantują również bezpieczne, wygodne i nadążające za bieżącą modą oprawy. Dzieci i młodzież takie okulary sportowe z pewnością zaakceptują. Na pewno zrobią to także dorośli.

Pamiętajmy!! 
Najważniejsze aby obserwować swoje dziecko! Jeśli tylko mamy wątpliwości to zaprowadźmy je do okulisty!!

Okulary to nie kara i nie wstyd !!!!!

Źródło

"Optyk Polski" nr 34

Co to jest OBTURACJA

OBTURACJA, inaczej zwana OKLUZJA jest metodą wspomagającą leczenie niedowidzenia.

Objawem niedowidzenia jest upośledzona ostrość wzroku jednego oka. 

Wyróżnia się następujące stopnie niedowidzenia:

• dużego stopnia, gdy ostrość wzroku w oku chorym wynosi 0,1 lub jest gorsza
• średniego stopnia, gdy ostrość wzroku w oku chorym wynosi 0,1 do 0,3
• małego stopnia, gdy ostrość wzroku w oku chorym wynosi 0,3 do 0,8

   Niezależnie od przyczyny niedowidzenia zawsze konieczne jest określenie wady refrakcji, oczywiście po porażeniu akomodacji, a pacjent musi nosić przepisaną korekcję okularową. We wszystkich rodzajach niedowidzenia występujących u dzieci konieczne jest zastosowanie obturacji, czyli zasłanianie zdrowego oka, aby "oko leniwe" (niedowidzące) pobudzić do pracy.

     Zależnie od stopnia niedowidzenia oko może być zasłonięte cały dzień (obturacja całkowita) lub kilka godzin w ciągu dnia (obturacja częściowa). Oko zdrowe zasłania się niealergizującymi plastrami naklejanymi bezpośrednio na oko lub za pomocą miękkiego obturatora z niealergizującej gumy z przyssawką, który mocowany jest do okularów. Korzystniejsze jest bezpośrednie zasłanianie oka zasłonkami/plastrami, ponieważ wtedy dziecko nie ma możliwości spoglądania znad okularów, a rodzic ma pewność, ze leczenie "leniwego oka" przebiega właściwie.

     Obturację stosujemy do skutku, czyli do uzyskania pełnej ostrości wzroku. Ważne jest, by rodzic był konsekwentny w jej stosowaniu u swojego dziecka i współpracując z ortoptystką dbał o wykonanie wszelkich jej zaleceń. Nie będzie bowiem poprawy w ostrości wzroku, jeśli dziecko będzie nosić zasłonkę sporadycznie, niezgodnie z zaleceniami. Trzeba wiele cierpliwości rodziców i znacznej dyplomacji, by przekonać dziecko, że zasłanianie oczka jest konieczne.

Metodą wspomagającą obturację oka są ćwiczenia pleoptyczne, które trzeba rozpocząć jak najwcześniej i prowadzić konsekwentnie. Dzieci bardzo chętnie je wykonują. Zasada działania aparatów wykorzystywanych do ćwiczeń oparta jest na rysowaniu i celowaniu (stymulator Camp, lokalizator akustyczny). Dodatkowo można wykonywać ćwiczenia lokalizacyjne takie jak: malowanie, rysowanie, układanie drobnych klocków czy nawlekanie koralików. Celem ich jest doprowadzenie do fiksacji plamkowej i prawidłowej koordynacji oko - ręka. Ćwiczenia takie prowadzone są w gabinetach ortoptyczno - pleoptycznych lub w gabinetach leczenia zeza i niedowidzenia pod fachowym nadzorem odpowiednio wykwalifikowanej ortoptystki. Trzeba je powtarzać w seriach, ponieważ nie od razu dają trwały efekt, nie zastąpią tez zaklejania oka.

    Ze swojej praktyki chciałabym przywołać dwa przykłady. Basia rozpoczęła leczenie w wieku 5 lat, mając głębokie niedowidzenie- ostrość wzroku "leniwego oka" wynosiła 0,1. Leczenie trwało 3 lata. Rodzice co miesiąc uczęszczali na ćwiczenia pleoptyczne, konsekwentnie stosowali obturację i dziś Basia ma pełną ostrość wzroku. Kacper rozpoczął leczenie w wieku 7 lat z ostrością wzroku również 0,1, Rehabilitacja u Kacpra przebiegła podobnie i dziś chłopiec cieszy się pełną ostrością wzroku.

Należy też pamiętać, aby odpowiednio często kontrolować ostrość wzroku leczonego dziecka. Długotrwałe zasłanianie zdrowego oka bez kontroli w gabinecie zeza może doprowadzić do wtórnego niedowidzenia zasłanianego oka. Im młodsze jest dziecko, tym kontrole powinny być częstsze (co najmniej raz na miesiąc). Musimy tez uświadomić rodzica, jakie będą konsekwencje na przyszłość, jeśli oko zostanie niedowidzące.

Nieprawidłowo leczona amblyopia może prowadzić do ślepoty, a w przypadku uszkodzenia zdrowego oka może skutkować kalectwem na całe życie.

Poród a wada wzroku

Według danych Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, blisko dziesięciokrotnie zmniejszyła się w ostatnich latach liczba cesarskich cięć, dokonywanych z powodu krótkowzroczności pacjentki.

Czy krótkowzroczność przyszłej mamy jest przeciwwskazaniem do porodu naturalnego?

W przeszłości kobiety ciężarne, które cierpiały na krótkowzroczność, kierowano zazwyczaj na cesarskie cięcie. Dzisiaj sprawa nieco się skomplikowała, ponieważ przyszłe mamy słyszą od lekarzy sprzeczne opinie. Jedni twierdzą, że krótkowzroczność rzędu minus 7 dioptrii jest już wskazaniem do cesarskiego cięcia, a inni, że nawet minus 12 nie wyklucza porodu naturalnego. Jak zatem jest naprawdę?

Fakt jest na pewno taki, że każda kobieta, która spodziewa się dziecka, a ma wadę wzroku, powinna powiedzieć o tym swojemu ginekologowi już na samym początku ciąży. Schorzenia okulistyczne nie mają co prawda wpływu na jej przebieg, jednak w czasie porodu może dojść do zaburzeń ciśnienia wewnątrzgałkowego i przekrwienia naczyniówki – i właśnie z tego względu czasami rozważa się sposób rozwiązania ciąży.

Kiedy cesarskie cięcie?

Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, wskazaniem do cesarki są wyłącznie zmiany zwyrodnieniowe na siatkówce – zaawansowane retinopatie i odwarstwienie siatkówki. Liczba dioptrii nie ma tu więc żadnego znaczenia, bo krótkowzroczność – bez względu na stopień zaawansowania – w ogóle nie powinna być obecnie wskazaniem do porodu operacyjnego.

Dlaczego zatem w przeszłości lekarze tak chętnie kierowali ciężarne kobiety z wadą wzroku na cesarskie cięcie? Otóż jeszcze kilkanaście lat temu w środowisku lekarskim panowało przekonanie, że krótkowzroczność jest wskazaniem do cesarki, ponieważ w czasie skurczów partych może dojść do pogłębienia się wady wzroku. Nie znalazło to jednak potwierdzenia w badaniach i dziś kwestia ta jest już całkowicie wyjaśniona.

Do kogo należy decyzja o rodzaju porodu?

Decyzję tę podejmuje ostatecznie położnik, choć decydujący wpływ na nią ma opinia okulisty. Dlatego właśnie tak ważne jest, aby przyszła mama przebadała odpowiednio wcześniej wzrok (raz na początku ciąży, potem po upływie 30. tygodnia) u specjalisty i ustaliła z nim, jaki rodzaj porodu byłby dla niej najlepszy. Jeśli mimo problemów z siatkówką, kobieta zdecyduje się na rozwiązanie „siłami natury” – może najpierw poddać się tzw. zabiegowi fotokoagulacji laserowej, który skutecznie zabezpiecza siatkówkę przed ewentualnym odwarstwieniem.

Ciąża a WZROK

Okres ciąży i oczekiwania na narodziny dziecka to czas, kiedy należy szczególnie zadbać o swoje zdrowie. To właśnie od dobrej kondycji organizmu przed ciążą i w jej trakcie zależy samopoczucie kobiety w pierwszych miesiącach macierzyństwa. W raz z radością jakie niesie powiększenie rodziny każda przyszła mama musi zdawać sobie sprawę, że ciążą powoduje wiele zmian hormonalnych w twoim organizmie, w tym także oczu. Pośród licznych badań, które w tym czasie zalecają lekarze, nie można zapomnieć o badaniu okulistycznym.

Wpływ hormonów

Niezależnie od tego, czy przed zajściem w ciążę występowały problemy ze wzrokiem, czy nie, należy zwrócić uwagę na zdrowie oczu. W czasie ciąży w organizmie kobiety dochodzi do wielu zmian związanych z podwyższeniem poziomu hormonów. Narząd wzroku nie jest tu wyjątkiem. Estrogeny powodujące retencję wody w tkankach bogatych w kolagen wpływają na stan rogówki, twardówki i soczewki. Progesteron zaś, oprócz wpływu na wymienione tkanki, może też oddziaływać na włókna mięśniowe. Zmiany poziomu wspomnianych hormonów mogą prowadzić do zaburzeń refrakcji i nietolerancji szkieł kontaktowych. Retencja wody w rogówce może powodować astygmatyzm, przejściową krótkowzroczność lub nasilenie już istniejącej. Dzieje się tak, ponieważ zatrzymywana w rogówce pod wpływem hormonów woda powoduje jej obrzęk bez zmiany przezierności, a w soczewce wzrost jej objętości. Zmiana refrakcji przez modyfikację promienia krzywizny rogówki może powodować astygmatyzm bardzo wcześnie – na początku ciąży. Krótkowzroczność natomiast pojawia się najczęściej między 31 a 41 tygodniem ciąży.

Do zmiany refrakcji mogą dołączyć także zaburzenia widzenia zmierzchowego, dość powszechnie występujące w okresie ciąży. Możliwe jest też pojawienie się zaburzeń obwodowego pola widzenia, co wiąże się z uciskiem na skrzyżowanie nerwów wzrokowych powiększającej się przysadki mózgowej. Zjawiska te mają szczególnie istotne znaczenie dla kobiet prowadzących w czasie ciąży samochód. Ponadto u około 25% pacjentek w ciąży występuje nietolerancja szkieł kontaktowych, która wiąże się ze zmianą zawartości lizozymu obecnego na powierzchni szkieł. Powikłania związane z noszeniem soczewek kontaktowych w ciąży mogą wynikać z obniżonego czucia rogówkowego, które nasila się szczególnie w drugiej połowie ciąży i może utrzymywać się, aż do kilku tygodni po porodzie.
Normalnym zjawiskiem jest także samoistne obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego o około 10%, w drugiej połowie okresu ciążowego.


Krótkowzroczna mama

Kobiety ze stwierdzoną krótkowzrocznością, szczególnie wysoką, powinny najpóźniej do końca drugiego trymestru poddać się badaniu oceniającemu stan siatkówki. Według obecnego stanu wiedzy, jeśli u pacjentki nie stwierdza się w badaniu okulistycznym obwodowych zmian zwyrodnieniowych, predysponujących do odwarstwienia siatkówki, nie ma powodów do odstąpienia od porodu fizjologicznego. Wszystkie stany zwiększające ryzyko jej odwarstwienia, muszą być poddane obserwacji i ewentualnemu zabezpieczeniu przy pomocy fotokoagulacji laserowej. Wieloośrodkowe badania (1,2) dowiodły, że przy profilaktycznym zabezpieczeniu zmian zwyrodnieniowych fotokoagulacją laserową, ryzyko odwarstwienia siatkówki podczas porodu fizjologicznego jest znikome. Tylko w przypadku istnienia obwodowych zmian zwyrodnieniowych oraz jednoczesnych przeciwwskazań do fotokoagulacji można rozważać zabiegowe skrócenie drugiego okresu porodu lub cięcie cesarskie. Podobna sytuacja zachodzi w przypadku obecności zmian zagrażających wystąpieniem krwotoków śródsiatkówkowych lub doszklistkowych.


Choroby oczu u kobiet w ciąży

Pacjentki z jaskrą w okresie ciąży powinny być pod szczególną opieką lekarza okulisty. Wynika to z faktu, że większość leków przeciwjaskrowych nie może być przyjmowana w okresie ciąży, a w obliczu faktu samoistnego obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego, szczególnie w drugiej połowie ciąży możliwa i konieczna jest modyfikacja dotychczasowego leczenia farmakologicznego lub, jeśli to możliwe wykonanie zabiegu metodą laserową pozwalającą czasami zaprzestać stosowania leków.

Wśród innych zmian patologicznych mogących wystąpić w czasie ciąży są: choroba nadciśnieniowa, choroby naczyniowe, choroidopatia surowicza, czerniak naczyniówki, toksoplazmatyczne zapalenie błony naczyniowej.
Choroidopatia surowicza centralna, to choroba charakteryzująca się przemijającym obniżeniem ostrości wzroku a obiekty mogą być zniekształcone. Może pojawiać się w każdym trymestrze ciąży. Obniżenie ostrości wzroku ustępuje najczęściej 12 tygodni po porodzie bez jakiejkolwiek interwencji chirurgicznej.
Obniżenie ostrości wzroku lub zaburzenia pola widzenia mogą mieć również związek ze zmianami neurologicznymi mogącymi pojawić się w okresie ciąży lub zaostrzyć się w czasie jej trwania tj.np.SM, guzy ośrodkowego układu nerwowego, guzy rzekome.

W przypadku niektórych postaci zapalenia błony naczyniowej, występujących przed okresem ciąży, objawy mogą ulec znacznej poprawie w czasie jej trwania. Jest to związane ze wzrostem poziomu wolnego kortyzonu we krwi ciężarnej. Niestety po porodzie dochodzi do gwałtownego spadku jego poziomu, czym można tłumaczyć nasilenie się zmian zapalnych.


Wpływ chorób na oczy

Wszystkie choroby występujące u kobiet przed ciążą mogą zmieniać swój przebieg w jej trakcie. Jeśli jeszcze przed zajściem w ciążę występują problemy ze zdrowiem, które mają bezpośredni wpływ na oczy, to podczas całego okresu ciąży należy być pod stałą opieką lekarza okulisty, który tylko dzięki okresowym badaniom będzie w stanie należycie czuwać nad stanem narządu wzroku.

Szczególną grupę stanowią kobiety chore na cukrzycę. Ciąża jest bowiem czasem, gdy może nastąpić znaczny rozwój tej choroby. Ryzyko rozwoju zmian w obrębie siatkówki związanych z cukrzycą u każdej osoby chorej na cukrzycę insulinozależną wzrasta po 5 latach trwania choroby. Zmiany hormonalne w ciąży pogarszają już istniejące zaburzenia stężenia glukozy. Z powodu wzrostu ryzyka przyspieszenia retinopatii proliferacyjnej, każda ciężarna z cukrzycą powinna być poddana kontroli okulistycznej, jeśli to możliwe, przed zajściem w ciążę, a także raz w miesiącu przez cały okres ciąży. Każda zmiana proliferacyjna powinna być jak najszybciej poddana fotokoagulacji laserowej. Część zmian pojawiających się w okresie ciąży może ulegać regresji w okresie poporodowym.

Również kobiety z chorobami nerek powinny pozostawać pod stałą opieką okulisty w okresie ciąży. Zmiany oczne w ciąży powikłanej z zespołem naczyniowo-nerkowym mogą rozwijać się, jako następstwo toksemii ciężarnych w trzecim trymestrze ciąży lub być związane z nefropatią występującą przed ciążą.


Laserowa korekcja a ciąża

Wiele kobiet nie wie, czy istnieją jakieś medyczne przeciwwskazania do zabiegu laserowej korekcji wzroku. Kobiety ciężarne nie powinny planować chirurgicznej korekcji wzroku.
- Kobiety w ciąży powinny unikać wszelkich zabiegów medycznych, które nie są niezbędnie konieczne. Dlatego jeśli kobieta wie, że spodziewa się dziecka, nawet jeśli to jest dopiero 2 miesiąc ciąży, nie powinna podawać się żadnemu zabiegowi chirurgicznemu, który niej jest niezbędny - mówi profesor Marta Misiuk - Hojło.

Według lekarzy po porodzie warto odczekać z korekcją wzroku ok. pół roku. To, czy zabieg zostanie wykonany przed zaplanowaną ciążą, czy też pół roku po urodzeniu dziecka, nie ma już znaczenia.


Okulista prawdę Ci powie...

Organizm kobiety ciężarnej wysyła różne sygnały. Nawet te pozornie niezwiązane z narządem wzroku mogą zostać wychwycone przy rutynowym badaniu okulistycznym. Jest tak np. w przypadku toksoplazmozy.
W chwili obecnej do badań wykonywanych rutynowo w okresie ciąży włączono określenie poziomu przeciwciał przeciw toksoplazmozie. Umożliwia to wykrywanie świeżych zakażeń toksoplazmatycznych oraz monitorowanie wcześniej istniejących. Mimo, iż występowanie podwyższonego poziomu przeciwciał nie zawsze jest związane z czynnym ogniskiem zapalnym w narządzie wzroku, to konsultacja okulistyczna może te wątpliwości wyjaśnić oraz pomóc podjąć decyzję o ewentualnym leczeniu.


Chroń oczy w czasie ciąży

Ze względu na mnogość czynników ryzyka, warto w okresie ciąży pamiętać o wizycie okulistycznej, a w razie potrzeby o regularnym badaniu wzroku. W obliczu tak licznych zmian fizjologicznych i patologicznych, które mogą wystąpić w tym okresie, wskazane jest, aby każda kobieta spodziewająca się dziecka zasięgnęła porady okulisty.



Podczas najważniejszych 9-miesięcy przyszła mama musi dbać nie tylko o swoje dziecko oferując mu cały pakiet miłości ale przede wszystkim dbać o siebie i swoje ciało, w tym także swoje oczy.





Źródło:
1. Prost M. Wysoka krótkowzroczność a poród. Klinika Oczna 1998; 2: 129.
2. Sunness JS. The pregnant woman’s eye. Surv Ophthalmol 1988; 32: 219.

Telewizja kontra Oczy czyli odpowiedź na pytanie: " Czy telewizja szkodzi oczom?

Telewizja towarzyszy nam już od wielu lat. Ekran telewizora składa się z malutkich punkcików świecących na różne kolory, co w całości daje efekt obrazu. Źródłem obrazu są elektrony, które padają na ekran telewizora powodując w nim fluorescencje, czyli świecenie o różnym natężeniu i barwie. Tak powstający obraz zmienia się w zależności od parametrów telewizora, co 50 lub 100 sekund. Co odpowiada telewizora 50 i 100 Hz. Wiązka elektronów padająca na ekran telewizora nie zawiera promieni ultrafioletowych, podczerwonych ani też innego szkodliwego promieniowania. Częstość zmiany obrazu o parametrach min 50 na sekundę z reguły nie wywołuję dolegliwości ze strony narządu wzroku.

Często jednak ludzie skarżą się na męczliwość oczu przy oglądaniu telewizji...

Nie stwierdzono jednakże żadnych zmian w oczach pod wpływem oglądania telewizji. Problem ten nurtował wielu okulistów w związku z tym przeprowadzono szereg badań. Przebadano wielu ochotników oglądających przez długie godziny telewizję i nie zaobserwowano żadnych zmian. Jednak czy wytłumaczyć bóle oczu, niewyraźnie widzenie czy inne dolegliwości występujące przy oglądaniu telewizji? Przyczynami mogą być zaburzenie w czynności narządu wzroku. Dają się one szczególnie zauważyć w czasie intensywnej pracy oczu jak np. oglądanie telewizji czy czytanie książki. Dotyczy to osób mających niewyrównane wady wzroku jak dalekowzroczność, astygmatyzm czy krótkowzroczność. U osób tych oko musi wykonać duży wysiłek akomodacyjny żeby obraz był bardziej wyraźny. Ten nadmierny wysiłek może być przyczyną dolegliwości jak bóle głowy, bóle oka czy nadmierna męczliwość oczu. Dlatego bardzo ważne jest, aby wady wzroku były prawidłowo wyrównane za pomocą okularów czy soczewek kontaktowych. Niektóre wady jak nieprawidłowe ustawienie gałek ocznych jak ezgoforia czy ezoforia może stwierdzić tylko lekarz okulista za pomocą specjalnych przyrządów i wyrównanie ich za pomocą szkieł pryzmatycznych czy innych metod. Kolejna istotna rzeczą jest prawidłowa odległość oczu od telewizora, która powinna wynosić minimum 5-6 metrów. Równie ważne dodatkowe oświetlenie podczas oglądania telewizji w postaci nocnej lampki czy innego źródła światła o małym natężeniu, aby nie oglądać telewizji w ciemnym pokoju, w którym telewizor jest jedynym źródłem światła.

Ważne jest głównie to, by nie dać telewizji nad sobą zapanować. Bo jeżeli nasz maluch za naszym przyzwoleniem dostanie się w szpony telewizyjnego ekranu, to winą za negatywne skutki takiego przyzwolenia możemy obarczać tylko i wyłącznie siebie, nie telewizję. Dlatego postarajmy się, ją umiejętnie wykorzystać. Tak, aby wspomagała prawidłowy rozwój naszego dziecka i pozwalała mu od czasu do czasu na chwile przyjemnej rozrywki. Bo przecież tak, jak bez słodyczy, telefonów komórkowych, kawy, Internetu, i wielu innych "szkodliwych" rzeczy nie da się żyć, tak i bez telewizji w dzisiejszych czasach mogłoby być bardzo trudno. Stąd przydatna zasada umiarkowania w jedzeniu i piciu, istotna jest także i w wypadku oglądania telewizji. Zapamiętamy tą tezę, a nie będziemy musieli obawiać się jej negatywnego wpływu na nasze dzieci.

Tak więc skąd wziął się mit mówiący iż oglądanie telewizora z bliska szkodzi ?

Pochodzi on z roku 1967, gdy firma General Electric wypuściła serię wadliwych telewizorów. To były odbiorniki kolorowe wciąż pozostające nowością. Okazało się, że emitują one od 10 do 100 000 razy silniejsze promieniowanie, niż dopuszczały normy. Telewizory natychmiast wycofano a kineskopy zabezpieczono. Obawa jednak pozostała.

Warto jednak pamiętać, że o ile telewizory kineskopowe wytwarzały faktycznie słabe promieniowanie rentgenowskie, które było niemal w całości eliminowane przez zabezpieczenia kineskopu, o tyle współczesne telewizory LCD nie wytwarzają już takiego promieniowania.

Laserowa korekcja wzroku czyli laserem po oczach

Jest precyzyjny, sterylny i szybki. Można nim korygować wady wzroku, leczyć siatkówkę, jaskrę i zaćmę. Bez lasera trudno wyobrazić sobie współczesną okulistykę. Tylko czy każdy może skorzystać z tej metody leczenia? Dziś chirurgia oka z wykorzystaniem laserów to rutyna.

Pielęgniarka zaprasza cię na salę, dostajesz znieczulające krople, a twarz przykryją ci ochronną folią lub tkaniną. Potem kilkanaście minut całkowicie bezbolesnego zabiegu, czasami opatrunek (nie zawsze konieczny), dwie-trzy godziny odpoczynku w sali pooperacyjnej i do domu. Tak wygląda dziś laserowa operacja wad wzroku - krótkowzroczności, dalekowzroczności i astygmatyzmu. Ale korekta tych wad to tylko drobna część wszystkich zabiegów okulistycznych, które stały się możliwe dzięki zastosowaniu lasera.

- Lasery masowo weszły do okulistyki w latach 80., choć pierwsze próby robiono już w latach 60. ubiegłego wieku - mówi dr Piotr Fryczkowski z warszawskiego gabinetu Retina. - Wtedy laser zajmował pół pokoju, był chłodzony wodą, można było z niego oddać tylko kilkanaście "strzałów" naraz, bo tak się rozgrzewał. Co ciekawe, Polska była przez pewien czas jednym z pierwszych krajów Europy, które stosowały lasery w okulistyce - dodaje okulista.

Dziś chirurgia oka z wykorzystaniem laserów to rutyna. Stosuje się kilka rodzajów laserów w zależności od typu zabiegu i części oka, która ma zostać poddana terapii. Ich wspólną cechą jest to, że leczą poprzez... zniszczenie. Szybko, precyzyjnie i czysto likwidują komórki, na które zostały wycelowane, niszczona tkanka po prostu wyparowuje.

 Najbardziej powszechne są zabiegi tzw. wad refrakcyjnych - krótkowzroczności, dalekowzroczności i astygmatyzmu. Polegają one na tym, że wiązką lasera modeluje się rogówkę - najbardziej zewnętrzną, przezroczystą warstwę oka. Najstarsza z używanych dziś metod to keratektomia fotorefrakcyjna, czyli PRK, pierwszy raz przeprowadzona w 1989 roku. Podczas PRK najpierw mechanicznie usuwa się cieniutką warstwę nabłonka rogówki, a potem laser odparowuje jej głębsze warstwy w określonych miejscach. Wszystko przebiega pod nadzorem komputera. Ta metoda pozwala głównie na korekcję krótkowzroczności (do -8 dioptrii) i w mniejszym stopniu małej nadwzroczności oraz astygmatyzmu. Jest najtańsza, ale też oko po zabiegu goi się dłużej w porównaniu z innymi metodami laseroterapii, a stabilny efekt pojawia się nawet po trzech miesiącach.

Klapki na oczach

Ograniczenia PRK sprawiły, że począwszy od lat 90., zaczęto wprowadzać nowe metody laserowych operacji wad wzroku nazywane skrótowo LASEK i LASIK. Łączy je jedno - przed uruchomieniem lasera zostaje przygotowana i odchylona na bok "klapka" (lub płatek) z nabłonka rogówki, która po zabiegu powraca na swoje miejsce niczym karta książki. Podczas zabiegu LASEK płatek odwarstwia się metodami chemicznymi, przy użyciu alkoholu, a w LASIK-u - nacięta precyzyjnym przyrządem, mikrokeratomem.

LASIK pozwala na poprawianie krótkowzroczności do -10 dioptrii, dalekowzroczności do +4, a astygmatyzmu do 6 dioptrii. Spośród wszystkich metod sprawia pacjentowi najmniejszy dyskomfort, umożliwia operację obu oczu podczas jednej sesji i najszybciej się goi.

Z kolei LASEK jest w ocenie okulistów mniej inwazyjny, prostszy i tańszy niż LASIK. Oczywiście chirurgia laserowa wad wzroku rozwija się nadal, o czym mogą świadczyć pojawiające się kolejne udoskonalenia. W metodzie Epi-LASIK i SBK-LASIK nacina się niezwykle cienką warstwę samego nabłonka (w odróżnieniu od LASIK-u, gdzie płatek może mieć grubość jednej czwartej całej grubości rogówki). Dzięki tym ulepszeniom oko szybciej wraca do pełnej sprawności po zabiegu. Korekcję można też zaoferować większej grupie pacjentów - także tym z cienką rogówką. Zawsze jednak o wyborze najlepszej metody operacji dostosowanej do konkretnego przypadku decyduje lekarz. On także ma obowiązek dokładnie przebadać pacjenta i uprzedzić go o możliwym ryzyku. Bo laserowa korekcja wzroku nie jest dla wszystkich i nie jest obojętna dla zdrowia.

Ciemna strona światła

- Trzeba zdawać sobie sprawę, że zabiegi typu LASIK czy LASEK to trwała ingerencja w rogówkę - podkreśla dr Fryczkowski. - Zazwyczaj ma ona między 550 a 600 mikrometrów (tysięcznych części milimetra) grubości. A po zabiegu może zostać nawet ok. 200-250 mikrometrów. Takie oko jest bardziej podatne na urazy, uderzenia - pocieniona rogówka łatwiej pęka. Poza tym każdy zabieg na oku zmienia strukturę i skład ciała szklistego, przeźroczystej substancji wypełniającej gałkę oczną - dodaje okulista z gabinetu Retina.

Dlatego laserowa korekcja wzroku może być proponowana osobom, które poza krótkowzrocznością, dalekowzrocznością lub astygmatyzmem nie mają innych problemów z oczami. Kandydatów do zabiegu dyskwalifikują np. jakiekolwiek zmiany w siatkówce czy patologiczna suchość oka. Ale także jaskra lub jej podejrzenie, bo po korekcji nie można precyzyjnie mierzyć ciśnienia w oku, a to w tej chorobie podstawa. Operacji nie powinno się też wykonywać chorym m.in. na cukrzycę, choroby autoimmunologiczne, silne alergie, mającym skłonność do przerastania blizn lub rozrusznik serca.

Robić czy nie robić ?!

Rozważając za i przeciw, warto pamiętać o możliwych powikłaniach i skutkach ubocznych. Ból po zabiegu i uczucie ciała obcego w oku można przez jakiś wytrzymać. Ale co ze zmniejszeniem kontrastu widzenia w trudnych warunkach (deszcz, mgła)? A zwiększona wrażliwość na światło, dotykająca zwłaszcza pacjentów z szerokimi źrenicami? Poza tym zdarzają się także zapalenia i wysychanie rogówki, efekt halo (widzenie otoczki wokół źródeł światła) czy przymglenie obrazu. Przy dużych wadach, nadwzroczności czy dużym astygmatyzmie może nie udać się całkowita korekcja wzroku. Konieczny będzie następny zabieg albo (o zgrozo!) okulary. Zresztą od nich i tak trudno będzie się uwolnić, bo laserowa korekcja rogówki nie zapewni nam sokolego wzroku do grobowej deski. Począwszy od wieku 40-45 lat, gdy spada zdolność oka do akomodacji, mogą być potrzebne okulary do czytania.

Laser ratuje wzrok

O ile zabiegi laserowej korekcji wzroku są pewnym luksusem, to w innych chorobach oczu laser może uratować możliwość widzenia. - Lasery w okulistyce są najczęściej stosowane do operacji siatkówki z powodu powikłań cukrzycy i chorób naczyniowych - mówi Piotr Fryczkowski. - Oko jest wówczas niedotlenione, niewydolne naczynia dostarczają za mało tlenu i oko się "dusi". Nie potrafimy dodać nowych naczyń krwionośnych, więc musimy ograniczyć potrzeby oka. Jak to się robi? - Niszczymy laserem argonowym te rejony siatkówki, które nie mają znaczenia dla naszego widzenia. Bo widzimy tylko jej małą wyspecjalizowaną częścią - wyjaśnia okulista.

Laserem można także "zespawać" przedartą lub odwarstwioną siatkówkę albo zniszczyć niewłaściwie wykształcone naczynia krwionośne w dnie oka. Albo przeprowadzić szybki zabieg u chorego na jaskrę. Ta przypadłość polega na tym, że płyn wytwarzany wewnątrz oka nie ma prawidłowego ujścia do jego zewnętrznej części. Gwałtownie rosnące ciśnienie może uszkodzić wzrok, dlatego laserem wycina się otwory w tęczówce, przywracając cyrkulację płynu. Służy do tego tzw. laser YAG-owy. Ten sam sprzęt można wykorzystać w operacji zaćmy wtórnej, gdy mętnieje torebka otaczająca soczewkę oka. Do tego dochodzą różne nietypowe zastosowania lasera, np. do likwidacji skutków wylewów wewnątrz gałki ocznej czy do korekcji różnych części oka po innych operacjach.

Lasery przebojem wywalczyły sobie miejsce w dzisiejszej okulistyce. Wystarczyło zaledwie 30 lat i nie potrafimy się już bez nich obejść.

Złudzenie optyczne czyli Tajemnicze złudzenia

Na pytanie czy to, co widzimy na prawdę, istnieje naprawdę, większość z nas odpowie- tak. Jednak gdy zapoznamy się z tym artykułem to znajdziemy wiele przykładów które będziemy błędnie interpretować, którym damy się oszukać.

Dlaczego tak się dzieje? Często to, co widzimy, jest jedynie iluzją, złudzeniem. Tych którzy nie wierzą, zapraszam w podróż po świecie złudzeń i iluzji oraz do rozwiązania kilku zagadek. Wybrałam kilka przykładów. Sprawdźmy zatem, jak pod wpływem różnych czynników dał się oszukać nasz wzrok.

Magia złudzeń

Złudzenie optyczne to błędna interpretacja obrazu przez mózg pod wpływem kontrastu, cieni, użycia kolorów, które automatycznie wprowadzają mózg w błędny tok myślenia. Złudzenie wynika z mechanizmów działania percepcji, które zazwyczaj pomagają w postrzeganiu. W określonych warunkach jednak mogą powodować pozornie tylko prawdziwe wrażenia. Złudzenie optyczne możemy podzielić na kilka grup ze względu na czynniki wpływające na błędną interpretację obrazu:

• złudzenia związane z perspektywą, która zmienia nasz odbiór danego przedmiotu
• złudzenia powstałe pod wpływem sąsiadujących obiektów (linii, przedmiotów) np.zaburzenia długości i wielkości przedmiotów
• złudzenia związane z fizjologią układu wzrokowego np. różne postrzeganie kolorów jaśniejszych i ciemniejszych, zwłaszcza w swoim sąsiedztwie
• złudzenia związane z kontrastem: jasnością i barwą
• złudzenia w figurach

Żona czy teściowa?

Przyjrzyjmy się kilku przykładom figur dwuznacznych. Na początek zobaczmy te najbardziej skomplikowane, ale i najbardziej interesujące.

Żona czy teściowa?
(podpowiedź: broda żony jest nosem teściowej)

Jedną z najciekawszych jest: Moja Żona i Moja Teściowa (W.E.Hill) czy iluzja Twarz-Wazon na rysunku opublikowanym w 1915r. przez Edhara Rubina. Takich rysunków są setki a odczytywanie ich to świetna rozrywka dla naszych oczu i naszego umysłu.

Głowa czy kielich?

Złudzenie w figurach, obrazach jest powodowane tym, że nasz mózg ma problem z interpretacją tego, co jest figurą, a co tłem. I w zależności od tego, którą część obiektu uznamy za krawędź figury, tak zinterpretuje to nasz mózg. Nigdy nie zobaczymy dwóch wariantów jednocześnie.

Czy warto nosić obcasy?

Ciekawym zjawiskiem są zaburzenia w postrzeganiu długości i wielkości przedmiotów - w zależności od tego, co je otacza.

Narysujmy dwie linie równej długości pod kątem prostym (jak na rysunku) i pokażmy je drugiej osobie , aby wskazała tę dłuższą- zapewne wybierze ona linię pionową. To złudzenie optyczne zauważone przez Adolfa Eugena Ficka. Zauważył on że linie pionowe wydają się dłuższe od poziomych. Jeżeli są zestawione pod kątem prostym, ten efekt się nasila. Zatem może warto nosić obcasy...

Ludzie z okrągłych domów nie mają złudzeń

A czy można zmienić długość równych linii (odcinków) np. poprzez dorysowanie strzałek "do zewnątrz" lub do "wewnątrz". Wydaje eis że nie, a jednak.. nasze oczy "mówią" co innego. Linia ze strzałkami  "do zewnątrz" wydaje się dłuższą, chociaż w rzeczywistości są one równe. A my ulegamy złudzeniu optycznemu. Jednak nie wszyscy odbieramy to złudzenie tak samo.

Która linia jest dłuższa?

Np. ludzie z okolic Australii i Nowej Gwinei, którzy mieszkają w okrągłych, kulistych domach, nie ulegają temu złudzeniu. Przypuszcza się że doświadczają go osoby mieszkające w prostokątnych domach, którzy interpretują strzałkę "do zewnątrz", jako róg budynku, dlatego tę linię postrzegają jako dłuższą. Natomiast "do wewnątrz" interpretują jako styk ściany z podłogą i sufitem wewnątrz budynku i dlatego wydaje im się krótsza.

Złudzenia w autoprezentacji?

I jeszcze jedna zagadka - które z poniższych kółek znajdujących się w środku jest wieksze? I znów automatycznie odpowiadamy to z prawej. a przeciez są równe.

To znów złudzenie optyczne. Na postrzeganie danej wielkości mają tym razem wpływ elementy sąsiadujące. Jeżeli są one mniejsze od elementu centralnego- to wydaje się on większy, a jeżeli większe- sprawia wrażenie mniejszego. Ważne, aby zestawić elementy podobne (zasada kontrastu). Przyczyną tego złudzenia jest to, iż oceniamy całą figurę i nie potrafimy wyizolować tylko jej centralnego elementu. To złudzenie Ebbinghausa. A zatem w otoczeniu np. osób niższych będziemy wyglądać na wyższych, w otoczeniu osób tęższych - na szczuplejszych itp.

Może warto zadbać o naszą autoprezentację?

Niezwykłe złudzenia optyczne

Niezwykłe złudzenia optyczne od wieków fascynują artystów, ale też zwykłych ludzi. Dowodem na to może być otwarta niedawno wystawa w chińskim Hangzou, na której można podziwiać obrazy "trójwymiarowe".

Ekspozycja pt. "Magiczna sztuka" jest połączeniem fotografii i malarstwa, a zwiedzający zachęcani są do aktywnego udziału w tworzeniu wystawy, poprzez odpowiednie wkomponowanie się w tło.

Trzeba przyznać, że efekt jest niesamowity.

(źródło: http://wiadomosci.wp.pl/gid,14783672,kat,1345,title,Niezwykle-zludzenia-optyczne,galeria.html)

A na sam koniec...

Bardzo ciekawe złudzenie, gdzie na kierunek ruchu tancerki ma wpływ umysł oglądającego.

                                             

Jeśli ruch będzie zgodny w ruchem wskazówek zegara, to będzie znaczyło, że w tej chwili bardziej używasz prawej półkuli mózgu. Ruch przeciwny do ruchu wskazówek zegara oznaczać będzie, że to lewa półkula jest w tym momencie bardziej aktywna.

Postaraj się wpłynąć na kierunek tancerki :)

a to na podsumowanie autentyczności powyższej publikacji :)

"Wszystko co widzimy, może być postrzegane w inny sposób. Dlatego pytam siebie; czy wszystko na co patrzymy nie jest iluzją?"

                                                                                   - Sandro del Prete

(wykorzystano materiały zawarte na www.zludzenia.pl )

Wspomaganie dobrego widzenia- witaminy dla oczu

Tak jak Twój organizm potrzebuje zdrowego jedzenia, tak i Twoje oczy potrzebują zdrowego odżywiania. Dowiedz się jakie produkty i  składniki zapewnią Twoim oczom zdrowie i ich dobry wygląd.

Pamiętasz, że mama zawsze powtarzała, że trzeba jeść marchewkę, bo jest dobra na wzrok? Miała całkowitą rację! Marchew zawiera witaminę A oraz karotenoidy, które są niezbędne dla zdrowia oczu. A co jeszcze warto jeść, aby Twoje oczy były zdrowe?

Antyoksydanty

Antyoksydanty (przeciwutleniacze) to związki chemiczne zaspokajające tendencję wolnych rodników do wiązania się. Działanie antyutleniające zapobiega uszkodzeniu komórek. Oksydanty atakują głównie białka, fosfolipidy, kwasy nukleinowe DNA i nienasycone kwasy tłuszczowe wchodzące w skład błon komórkowych. Rodniki mogą uszkodzić np. rogówkę. Szkodliwe działanie wolnych rodników może powodować stany zapalne w wyniku uszkodzenia delikatnych naczyń włosowatych w oczach, a u noworodków, gdzie nie ma jeszcze wytworzonej osłony antyoksydacyjnej- retinopatię wcześniaczą. U osób po 50 roku życia następuje zaburzenie wchłaniania antyoksydantów z diety, zaburzona jest też regeneracja enzymów antyoksydacyjnych, to może powodować przeciążenie wolnymi rodnikami - tym samym doprowadzić np. do chorób siatkówki i plamki żółtej. Do najważniejszych substancji przeciw-utleniających pochodzenia roślinnego zalicza się kwas askorbinowy (witamina C), karotenoidy (prowitamina A), witamina E, antocyjany, kwasy fenolowe. Przeciwutleniacze występują m.in. w owocach i warzywach.

Królowa - czarna jagoda

Czarna jagoda jest uznanym środkiem pozwalającym utrzymać zdrowy wzrok. Zapisy o jej właściwościach leczniczych odnajdujemy już w XVI wieku. Z jej owoców i liści zostało wyodrębnionych dotąd najwięcej leczniczych związków chroniących oczy przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. Antocyjany z czarnej jagody są szczególnie cenne, gdyż regenerują pewne enzymy uszkadzane przez wolne rodniki. Skutecznie neutralizują nadmiar uszkadzających oko  wolnych rodników, przyspieszają również regenerację barwnika wzrokowego rodopsyny. Substancje czynne z czarnej jagody mają również działanie przeciwzapalne i bakteriostatyczne. Borówka wzmacnia tez kolagen (białko stanowiące podstawę zdrowej tkanki łącznej), poprawia krążenie krwi , dlatego może być stosowana zapobiegawczo i leczniczo przeciw jaskrze, może też mieć dobroczynne znaczenie dla plamki żółtej, tak ważnej dla dobrego widzenia oraz pomagać siatkówce przystosować się do widzenia w ciemności.

Witamina A

Najkorzystniejsza dla wzroku jest witamina A (neutralizuje wolne rodniki) zawiera zdrowe tłuszcze i prowitaminę A czyli beta karoten, który jest bezpiecznie magazynowany i stopniowo, w miarę potrzeb, przekształcany w witaminę A. Znajdziemy ją np. w pomarańczach, w szpinaku, brokułach, kapuście, pomidorach, liściach buraka, rzepie, szczawiu, rzeżusze, pietruszce, dyni, jarzębinie, tranie, serach, wątrobie, nerkach, maśle i śmietanie. Warto pamiętać że wchłania się ona lepiej gdy spożywamy ją z tłuszczem roślinnym. Niewielka jego ilość (2-3 krople) dodana do dań warzywnych czy soku, zupełnie wystarcza. Witamina A jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania pręcików i czopków, siatkówki i do syntezy rodopsyny, światłoczułego barwnika, dzięki któremu widzimy np. w nocy. Jest też niezbędna do odbudowy i funkcjonowania tkanki nabłonkowej, gwarantującej dobre widzenie. Niedobór witaminy A występuje w tzw. kurzej ślepocie, a bez pomocy terapeutycznych jej dawek może doprowadzić nawet do ślepoty.

Witaminy grupy B

Witaminy grupy B są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania nerwów, ich niedobór może np. doprowadzić do zaburzeń w pracy nerwu wzrokowego. Witaminy z grupy B są też ważne dla utrzymania fizjologicznych funkcji wzroku i ochrony przed zmianami chorobowymi w strukturach oka. Ich zmniejszone wytwarzanie lub niska podaż z pożywieniem mogą przyczyniać się do różnych zmian chorobowych oka.

Witamina B1 jest składnikiem niektórych enzymów i bierze udział w metabolizmie węglowodanów i kwasów tłuszczowych. Reguluje funkcjonowanie nerwu wzrokowego. Objawem niedoboru witaminy B1 może być osłabienie kurczliwości mięśni oraz ból oczu. W naszym kraju głównym źródłem witaminy B1 są: rośliny strączkowe- groch, fasola, produktu zbożowe, mięso, wędliny (szczególnie wieprzowina).

Witamina B2 jest w mleku, drożdżach, wątrobie, sercu, rybach, jajach, serach białych, mące żytniej pełnoziarnistej, rzepie, soi. Odgrywa ważną rolę w fizjologii tkanek pozbawionych unaczynienia, takich jak: rogówka, soczewka, szklistka i plamka żółta. Niedobór witaminy B2 objawia się swędzeniem i pieczeniem oczu, nadwrażliwością na jasne światło oraz zwyrodnieniem rogówki.. Zażywanie witaminy B2 jest zalecane w początkowym okresie zaćmy oraz w zapaleniu spojówek.

Witamina B3 wpływa na regenerację barwnika wzrokowego- rodopsyny oraz poprawia ukrwienie oka. Jest np.w fasoli, grochu, otrębach, drożdżach, wątrobie, serze, jajkach, mleku i rybach.

Niedobór witaminy B6 może być przyczyną zapalenia nerwu wzrokowego. Zawierają ją np. drożdże piwne, suszone warzywa, produkty zbożowe, ryby, mięso, jaja, ziemniaki, kapusta, marchewka, ziarna fasoli, groch.

Witamina B12 jest niezbędna do syntezy białek odpowiedzialnych za utrzymanie prawidłowej funkcji narządu wzroku. Podaż tej witaminy jest szczególnie istotna u osób starszych ze względu na zmniejszone jej wchłanianie wraz z wiekiem. Witamina B12 występuje wyłącznie w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak wątroba, nerki, serce, chude mięso, ryby, skorupiaki, sery, jaja i mleko.

Witamina C

Witamina C jest bardzo ważnym antyutleniaczem, który musi być dostarczony wraz z właściwą dietą, ponieważ organizm człowieka nie posiada zdolności syntetyzowania tej witaminy. Bogatym źródłem tej witaminy są: dzika róża, czarna porzeczka, truskawki, cytrusy, poziomki, maliny, jagody, agrest, papryka, pomidory, kalarepa. Witamina C to, obok witamin A i E trzeci ważny antyoksydant. Działa w środowisku komórki i w płynach międzykomórkowych, gdzie niszczy wolne rodniki, m.in także te, które niepożądanie tworzą się w reakcji z witaminą E. Witamina C wzmacnia ścianki naczyń, polepsza odżywianie soczewek, sprzyja normalizacji wytwarzania płynu łzowego.

Witamina E

Witamina E jest składnikiem błony komórkowej. Jako rozpuszczalny w tłuszczach antyoksydant zapewnia szczelność błon komórkowych oka i zapobiega utlenianiu witaminy A. Mając silne właściwości antyoksydacyjne, hamuje tworzenie toksycznych substancji uszkadzających naczynia krwionośne , zapobiega uszkodzeniu białek i komórek fotoreceptorów . Jest np. w sałacie, brukselce, marchewce, kiełkach zbóż, mięsie, maśle, olejach roślinnych, migdałach, margarynie, jajach, orzechach włoskich i ziemnych, mące pełnoziarnistej i mleku.

Spożywanie produktów naturalnych jak i suplementów farmakologicznych zawierających witaminy E, C, B2 i kwas foliowy  prowadzi do poprawy wzroku u chorych z zaćmą związaną z wiekiem.

Luteina

Organizm ludzki nie wytwarza luteiny- musimy ją dostarczyć. Jest ona skutecznym antyoksydantem, hamuje utlenianie tłuszczów i osłania przed uszkodzeniem delikatne naczynia włosowate siatkówki oka oraz fotoreceptory. Po wchłonięciu przez organizm gromadzi się w plamce żółtej oraz w soczewce. Podawanie organizmowi dziennie odpowiedniej jej dawki uznaje się za czynnik zmniejszający uszkodzenie plamki żółtej. Działa jak filtr chroniący siatkówkę przed uszkodzeniem komórek siatkówki przez światło z zakresu wysokoenergetycznego (niebieskiego i ultrafioletu). Jako antyoksydant zapobiega uszkodzeniu siatkówki w tym zmniejsza rozwój AMD. Występuje w takich produktach jak szpinak, rabarbar, kabaczek.

Uwaga!!

Nie wolno zażywać witamin i preparatów suplementacyjnych bez ograniczeń i bez wyraźnego wskazania lekarza. Na przykład przyjmowanie beta karotenu (wit.A) przez palaczy może zwiększyć ryzyko rozwoju nowotworu płuc.

WZROK a filmy 3D - czy szkodzą oczom?

Efekty, jakie oferują filmy "Avatar", "Hugo" czy inne nowości z Hollywood, mogą przyprawić o zawrót głowy. Jak się okazuje, nie tylko z powodu wrażeń estetycznych. Jak dowodzą najnowsze badania amerykańskich naukowców, wielu młodych widzów doświadcza zaburzeń pola widzenia, bólu gałki ocznej, nudności oraz innych dolegliwości podczas seansów 3D.

Hollywood produkuje coraz więcej filmów w formacie 3D, aby umożliwić postrzeganie głębi ruchomych obrazów. Podstawową techniką, pozwalającą na uzyskanie wrażenia głębi, jest przedstawienie dwóch różnych obrazów prawemu i lewemu oku widza. Przeprowadzone badania pozwoliły dokładnie zbadać wpływ filmów 3D na wzrok widza. Wyniki prac naukowców pokazują, że to zwłaszcza młodzi widzowie, jak również ci, siedzący podczas seansu bardzo blisko ekranu, są najbardziej narażeni na przykre dolegliwości, takie jak zaburzenia ostrości wzroku czy nudności.

Badanie przeprowadzono na grupie 203 osób, zarówno wśród nastolatków, jak i dorosłych widzów, którym wyświetlono film. Część oglądała wersję 2D, reszta 3D. Badanych wypytano o o wystąpienie problemów ze wzrokiem podczas oglądania filmu oraz o wrażeniach odczuwalnego wpływu filmu na ich wzrok zarówno podczas seansu, jak również po jego zakończeniu.

Wyniki eksperymentu przedstawiały się następująco: u 12% oglądających film w formacie 2D zanotowano zwiększenie poczucia dyskomfortu, podczas gdy u grupy oglądającej film  w formacie 3D odsetek ten stanowił 20%. Widzowie filmu 3D częściej zgłaszali ból gałki ocznej, nudności, wrażenie ciągnięcia w oku, podwójne widzenie, zawroty głowy oraz dezorientacja. Naukowcy zauważyli, że młodzi widzowie ( w wieku od 24 do 34 lat) mocniej odczuwają też tzw.zanurzenie się w filmie 3D. Badanie wykazało, że byli oni bardziej narażeni na wyżej wymienione dolegliwości niż osoby starsze. Naukowcy podejrzewają, iż starsi widzowie odczuwają mniejszy dyskomfort podczas seansu 3D, ponieważ są mniej wrażliwi na stymulację wzrokową (osoby starsze mają osłabiony wzrok wynikający ze starzenia się soczewki ocznej).

Iluzję obrazu w formacie 3D uzyskuje się przez fakt, że lewe i prawe oko widzą dany obiekt pod różnymi kątami. Dopiero mózg łączy oba te obrazy w całość, tworząc wizualizację przestrzenną. Nasz wzrok musi w związku z tym skupiać się zarówno na pierwszym planie, jak i głębi jednocześnie. Ten stan rzeczy odpowiada za dolegliwości związane z gałką oczną, głównie z mięśniami gałki ocznej.

Najpoważniejsze problemy, odnotowane przez badaczy, dotyczą bólu głowy oraz nudności. Symptomy te u niektórych osób nasiliły się w ciągu 15 min po zakończeniu seansu, nie trwały jednak dłużej, niż do następnego dnia. Jak bowiem wykazały prace badawcze, wszelkie symptomy , jakie mogą wystąpić u osób oglądających film 3D, są krótkotrwałe i związane bezpośrednio z zaburzeniami wzroku, a także chorobą lokomocyjną.

Naukowcy radzą, w jaki sposób uniknąć problemów związanych z oglądaniem filmów w formacie 3D: -Można zapobiec wspomnianym symptomom poprzez zmianę miejsca, z którego obserwujemy obraz, i tym samym kąta widzenia obrazu. Pomóc może również dostosowanie oświetlenia panującego w pomieszczeniu, w którym oglądany jest film. Warto pamiętać że siadając bliżej ekranu będziemy odbierać film jako bardziej realistyczny, ale jednocześnie będziemy bardziej narażeni na odczuwanie problemów wzrokowych. 

Oglądanie filmu w formacie 3D jest dla wzroku wyzwaniem, ponieważ oko podczas seansu musi dostosowywać się do różnych odległości obrazu na ekranie oraz wrażenia głębi, jakie tworzy format 3D. Zauważono że problemy ze wzrokiem podczas seansu 3D w kinie są mniej prawdopodobne , niż podczas podobnego seansu w domu. Warunki techniczne panujące w kinach są bardziej odpowiednie dla naszego narządu wzroku. 

Jak zauważa badacz, filmy 3D są odpowiednie tylko dla tych osób, które nie odczuwają skutków ubocznych obcowania z trójwymiarowym obrazem. Warto to sprawdzić, ponieważ dolegliwości, jakie występują u pewnej grupy widzów, mogą być na tyle nieprzyjemne, iż zabiorą całą przyjemność obcowania z dziełem filmowym.

Źródło: http://lifestyle.kstc45.com/Global/story.asp?S=18963887&nav=menu1599_3_2

Komputer a nasz wzrok

Wiele kontrowersji toczy się wokół wpływu (szkodliwości) monitorów i promieniowania emitowanego przez komputery na wzrok człowieka. Nawet dla osób ze znakomitym wzrokiem, spędzanie przed komputerem całego dnia może powodować przemęczenie oczu.

Szybki rozwój technologii, a przede wszystkim elektroniki, w przeciągu ostatnich 20 lat jest oszałamiający. Począwszy od bardzo ograniczonych, wolnych komputerów osobistych z monitorami o słabych parametrach i z niewyraźnym obrazem, przez super szybkie, nowoczesne komputery, laptopy, tablety, palmtopy czy telefony komórkowe.

Te zmiany możliwości komputerów są ogromne, ale sposób przekazania informacji użytkownikowi zmienił się tylko w niewielkim stopniu. Zmieniliśmy tylko ekrany monitorowe na plazmowe lub ciekłokrystaliczne (LCD) ale żadne z nich nie spełniają wszystkich naszych oczekiwań i ciągle, w mniejszym lub większym stopniu, wpływają na nasze zdrowie i samopoczucie.

Już dwadzieścia lat temu optometryści słyszeli pierwsze skargi związane z widzeniem osób pracujących przy komputerach. Dzisiaj takie same symptomy pojawiają się u coraz większej liczby osób, ale wcale nie jesteśmy bliżej prawidłowego zidentyfikowania problemu.

Ważne jest abyśmy wiedzieli jakie są symptomy i pierwsze objawy Syndromu Widzenia Komputerowego. Amerykańskie Stowarzyszenie Optometrystów definiuje je jako objawy doświadczane przez użytkowników komputerów w trakcie pracy. Są to m.in.:zmęczenie, ból głowy, wysuszone oczy, niezdolność skupienia wzroku, bóle karku, ramienia, ból oczu, albo wokół oczu.

SYNDROM WIDZENIA KOMPUTEROWEGO (CVS)

Nie jest to choroba, tylko zmęczenie. Bóle miną, jeśli damy oczom odpocząć. Według badań prowadzonych w Stanach Zjednoczonych na CVS cierpi 80 proc z 70 mln Amerykanów pracujących przy komputerze.

Nie wiadomo jeszcze, jak CVS wpływa na zdrowie w dłuższym czasie, choć lekarze sugerują, ze może przyspieszać krótkowzroczność. Bóle oczu mogą być początkiem naszych kłopotów ze zdrowiem. Gdy oczy są zmęczone, jesteśmy zmuszeni do zmiany pozycji. By lepiej widzieć wyginamy kark. Jeśli zatem od pracy przy komputerze bolą nas oczy, to w konsekwencji boli nas całe ciało! Problemy ze wzrokiem stwierdzono u 75-90 proc pracowników biurowych. Symptomy CVS są związane nie tylko z pracą wzroku na odległość oko - monitor, ale zalezą także od oświetlenia, ostrego źródła światła, ustawienia sprzętu biurowego itp.

ZESPÓŁ SUCHEGO OKA

Przeciętna osoba spędza przed monitorem komputerowym powyżej sześciu godzin dziennie, nie zdając sobie sprawy z tego, ze jej oczy wykonują w tym czasie blisko 30 tyś ruchów. Oczy bezwiednie przemieszczają się z klawiatury na ekran, na fragmenty otoczenia, kartkę papieru. itp. Pod tymi realizowanymi w ułamkach sekundy czynnościami kryje się nie tylko ogromna praca mięśni oka, ale tez ilość obrotów gałki ocznej w oczodole.

Dlatego, nawet dla osób ze znakomitym wzrokiem, spędzanie przed komputerem całego dnia może powodować przemęczenie oczu. Pod koniec wydaje nam się, ze do oka jakby coś wpadło, powieki robią się "papierowe". Oczy pieką. ten ból zna, co najmniej 75 proc. osób pracujących przy komputerze. Przekrwione oczy. Pod powiekami piasek. To zespół suchego oka. Objawia się on pogorszeniem stanu gruczołów łzowych i zmniejszeniem wydzielania łez. Komputer jest głównym powodem, ale problem dotyczy nie tylko komputerowych pracoholików.

Bez łez nie było by możliwe widzenie. W połączeniu ze śluzem, wydzielanym przez komórki śluzowe oczu, i tłuszczem, wytwarzanym przez gruczoły łojowe, tworzą one na powierzchni oka tzw. film łzowy. Jest on niezbędny do utrzymania śliskości gałek ocznych, umożliwiającej błyskawiczne zmiany kata widzenia bez konieczności obrotu głową.

Przyczyną suchości w oczach jest zatem zaburzenie filmu łzowego. Normalnie rogówka nawilżana jest podczas mrugania. Sygnał dla powiek wysyłany jest przez mózg i w jego wyniku następuje mrugniecie. Osoba pracująca przy komputerze przenosi wzrok z monitora na klawiaturę i z powrotem wykonując przy tym, niewielkie, mimowolne ruchy powiekami. Wiele spośród takich ruchów jest odczytywanych przez mózg jako mrugniecie (są one nazywane pseudomrugnięciami), w wyniku czego mózg nie wysyła już kolejnego sygnału do powiek o konieczności mrugnięcia. Oczy wysuszają się szybciej, bo mrugamy nawet pięć razy rzadziej niż zwykle! Poza tym biura z klimatyzacją i suchym powietrzem, są dla zespołu suchego oka wyjątkowo przyjaznym środowiskiem.

Sposoby na zmęczone oczy:

Jak dbać o oczy przed komputerem zapytacie? Skutecznym sposobem na zmęczone oczy są specjalne ćwiczenia, które każdy może wykonać podczas pracy - ich zadaniem jest rozluźnienie mięśni oczu i pobudzanie produkcji łez (czyli naturalnego nawilżacza oczu).

Tak więc:
- wpatruj się naprzemiennie (co ok. 7 sek.) na obiekt znajdujący się w oddali i blisko. Ćwiczenie należy powtórzyć ok 10 razy.
- kreśl wzrokiem w powietrzu znak ósemki. Wykonuj zadanie przynajmniej przez pół minuty
- zasłoń oczy dłonią lub inną nieprzepuszczającą światła rzeczą (Palming). Wpatruj się w ciemność, która powstała - dopóki przestaniesz widzieć przebarwienia spowodowane akomodacją oczu do światła.