PREZBIOPIA vel STARCZOWZROCZNOŚĆ

Zależnie od tego czy jesteśmy krótkowidzami, dalekowidzami czy osobami z okiem miarowym z wiekiem widzimy różnie i zwykle wtedy potrzebujemy korekcji prezbiopii. Jeżeli jednak osoba, wymagająca stosowania okularów korekcyjnych do pracy z bliska, twierdzi, że poprawił jej się wzrok, bo np. czyta bez okularów- to może być to objaw zaćmy.

Czy czytanie bez okularów staje się coraz trudniejsze? Możliwe, że cierpisz na starczowzroczność — wadę odpowiedzialną za spadek zdolności ogniskowania oka, rozwijającą się podczas naturalnego procesu starzenia, który spotyka każdego z nas. Pierwsze objawy można rozpoznać między 40 a 45 rokiem życia — to dlatego tak wiele osób w średnim wieku zaczyna w tym czasie nosić okulary do czytania lub szkła dwuogniskowe.

Prezbiop czytający tekst

Prezbiop po zastosowaniu korekty okularowej

Prezbiopia u osób krótkowzrocznych
Objawy prezbiopii u osób krótkowzrocznych są zauważalne stosunkowo późno. Osoby z małą krótkowzrocznością, w granicach od -2.0D do -4.0D, prawie nie zaważają zaniku akomodacji i do pracy z bliska intuicyjnie zdejmują okulary. Dzieje się tak dlatego , że osoby te przed wiekiem prezbiopijnym mają problemy z widzeniem w dali, natomiast widzenie do bliży jest często prawidłowe i nie wymaga korekcji. W wieku podeszłym mała krótkowzroczność może przejść w miarowość, ewentualnie w małą nadwzroczność. W krótkowzroczności średniej i dużej wysiłek akomodacyjny oczu skorygowanych do dali jest znacznie pomniejszony. Są jednak przypadki, że wskutek nieużywania, akomodacja jest osłabiona i osoby krótkowzroczne wymagają korekty do bliży soczewkami o małej mocy dioptrijnej.


Prezbiopia u osób dalekowzrocznych
Dalekowidz, korygujący wzrok, dzięki sprawnej akomodacji może ostro widzieć do dali- kosztem stałego i szkodliwego napięcia mięśni ocznych. Jednak kiedy pojawi się prezbiopia to ogranicza ona lub uniemożliwia akomodację, więc dalekowidz nie może ostro widzieć także do dali. W tym sensie prezbiopia nasila objawy nadwzroczności. U dalekowidzów starczowzroczność ujawnia się stosunkowo wcześnie i potrzebują oni silniejszych soczewek dodatnich do bliży, niż stosowane przy patrzeniu w dal.


Prezbiopia a zaćma
W wieku 60-65 lat zdolność do akomodacji oka praktycznie zanika. Osoba osiemdziesięcioletnia używa na ogół okularów do bliży o mocy ok +4.0D (gdzie początkujący prezbiop używa soczewek o mocy +0.5D). Rzadko zdarza się, by senior nie potrzebował korekcji do prac z bliska. Jeżeli osoba w starszym wieku nagle zgłasza że "poprawił " jej się wzrok i czyta bez okularów, to przypadek ten wymaga głębszej diagnozy okulistycznej. To dobre widzenie może być objawem zaćmy jądrowej, w której pierwszym objawem zauważanym przez pacjenta jest poprawa widzenia z bliska. Wynika to ze wzrostu współczynnika załamania światła mętniejącego jądra i wytworzeniem tzw. nabytej krótkowzroczności refrakcyjnej. Jest to związane ze zmianą gęstości substancji soczewkowej, a zatem zwiększonej siły łamiącej, co powoduje przybliżenie punktu bliży. Zmiany te nie dają jeszcze widocznego zesztywnienia soczewki i pacjentowi trudno uwierzyć, że to początek zaćmy i czeka go w przyszłości zabieg operacyjny. Jednak dalszy postęp zmętnień pogarsza zarówno widzenie dali, jak i bliży.

Wada wzroku "PLUS" czyli co to jest NADWZROCZNOŚĆ vel DALEKOWZROCZNOŚĆ

Świat widziany okiem dalekowidza

Nadwzroczność (dalekowzroczność, hypermetropia) jest to wada refrakcji oka, w której promienie świetlne ogniskują się za siatkówką. Oko o zbyt słabej mocy układu optycznego, w stosunku do długości gałki ocznej, nazywa się okiem nadwzrocznym. W oku tym przy zwolnionej akomodacji, równoległe promienie świetlne zostają zogniskowane poza siatkówką, w wyniku tego nieostre jest widzenie na wszystkie odległości.

Stopnie nadwzroczności:

Nadwzroczność niska (do +2,50D). Jeżeli oczy dysponują dostateczną akomodacją, można widzieć wyraźnie zarówno w zakresie dali, jak i bliży.

Nadwzroczność średnia (od +2,5D do +6,0D). Niewyraźne widzenie dalekie, kompensowane jest akomodacją, jednak ograniczone możliwości akomodacyjne nie pozwalają na dobre widzenie bliży.

Nadwzroczność wysoka (powyżej +6,0D). Widzenie upośledzone jest w całym zakresie. Powyżej kilkunastu dioptrii jest najczęściej wynikiem usunięcia zmętniałej soczewki ocznej.

Nadwzroczność u dzieci

         Nadwzroczność fizjologiczną, spowodowaną krótką gałką oczną stwierdza się u około 80% dzieci po urodzeniu. Jest to zjawisko naturalne, do ok.3 roku życia gałki oczne są mniejsze niż u osób dorosłych. Dla dobrego widzenia jest to kompensowane większą wypukłością dziecięcej soczewki oraz akomodacją. Proces umiarkowania trwa do 6-7 roku życia, stąd przekonanie, że nadwzroczność jest najczęstszą wadą wzroku u dzieci. Wraz ze wzrostem dziecka zwiększają się rozmiary gałki ocznej, dlatego w wieku szkolnym oko jest już przeważnie miarowe. Wada ta może przebiegać w sposób niezauważalny (tzw. dalekowzroczność ukryta) gdyż niedobór mocy może być kompensowany akomodacją. Jednak nadmierny wysiłek akomodacyjny może zakłócać widzenie obuoczne i wywołać tzw.zeza akomodacyjnego. U małych dzieci obserwuje się przeważnie małą i średnią nadwzroczność. Brak fizjologicznej nadwzroczności we wczesnym dzieciństwie może być zapowiedzią krótkowzroczności , która będzie pogłębiać się wraz ze wzrostem gałki ocznej. Ta fizjologicznie występująca u dzieci wada wzroku , zwykle nie wymaga korekcji i z czasem zanika. Bezwzględnej korekcji wymaga natomiast stan , który mógłby zakłócić prawidłowy rozwój widzenia , np. znacząca wada refrakcji , różnowzroczność lub zez. Nadwzroczność prawidłowo korygowana w dzieciństwie w wielu przypadkach ulega znaczącemu zmniejszeniu , a nawet zanikowi. W przeciwieństwie do krótkowzroczności nie wykazuje tendencji rosnącej. Pełna korekcja nadwzroczności jest niezwykle istotna u dzieci , ponieważ nie korygowana we właściwy sposób może prowadzić do zeza czy  niedowidzenia ( na siatkówkę pada nieostry obraz  i jej komórki będą rozwijać się w nieprawidłowy sposób, a w dłuższym czasie oko może pozostać niedowidzące). Zez zbieżny może towarzyszyć nadwzroczności ale nie jest to regułą. Zdolność adaptacyjna młodego organizmu jest ogromna. Jeśli nadwzroczność jest mała, to istnieje duża szansa, że dziecko z niej wyrośnie. Dzieci z większa wadą muszą nosić okulary. Istotne jest więc badanie wady wzroku u nawet małych dzieci.

Nadwzroczność u dorosłych

Wielkość wady nadwzrocznej może zmieniać się do 25 roku życia i zawsze powinna być korygowana, nawet jeśli osoba "dobrze" widzi z daleka. Oko powinno bowiem wyraźnie widzieć obraz z daleka bez wysiłku, czyli nie akomodując. Stały wysiłek może prowadzić np. do stanów zapalnych przedniego odcinka oka lub  bólów głowy. W przypadku wyższej nadwzroczności , akomodacja już nie wystarcza i osoba z taką wadą wzroku ma także problemy z wyraźnym widzeniem nie tylko z bliska, ale i z daleka. Dorośli nie mają takich możliwości kompensowania wad wzroku jak dzieci , dlatego z chwilą gdy zdolność akomodacji słabnie (najczęściej po 40 roku życia) zwykle potrzebna jest korekta do pracy z bliska. Z upływem lat osoby dalekowzroczne znacznie wcześniej, niż osoby miarowe i krótkowzroczne, odczuwają zanik akomodacji przy obserwacji przedmiotów z bliska . Po okulary do bliży zaczynają sięgać osoby młode , mimo iż dysponują dobrą akomodacją , to nie wystarcza im ona do prac z bliska.

Leczenie nadwzroczności

Dalekowzroczność koryguje się okularami lub soczewkami kontaktowymi dodatnimi oznaczanymi znakiem "plus". Dzieci i młodzież przed zapisaniem okularów korekcyjnych wymagają całkowitego zniesienia zdolności akomodacyjnej (poprzez zakropienia oczu kroplami porażającymi akomodację). Nadwzroczność wysoką można korygować poprzez wszczepienie sztucznej soczewki lub za pomocą chirurgii refrakcyjnej, polegającej na modelowaniu kształtu rogówki. Operację wykonuje się powyżej 21 roku życia, a przeciwwskazaniem są np. cukrzyca, alergie, reumatoidalne zapalenie stawów i zaburzenia wydzielania łez. Nieznane są obecnie żadne metody zapobiegania lub hamowania rozwoju nadwzroczności.

Jak uniknąć nadwzroczności

Nie ma sposobu, by uniknąć nadwzroczności, która zależy od kształtu i długości oka oraz mocy układu optycznego oka, gdyż cechy te są uwarunkowane genetycznie. Ważne jest wczesne wykrycie wady refrakcji, odpowiednie jej korygowanie oraz okresowa kontrola okulistyczna.

Źródło: D.G Hunter, C.E. West "Optyka okulistyczna" wyd. polskie 2012

Astygmatyzm - co to jest?

Świat widziany okiem astygmatyka

Co to jest astygmatyzm?

Przede wszystkim trzeba podkreślić , że astygmatyzm nie jest chorobą.

Astygmatyzm to częsta wada wzroku, która prowadzi do niewyraźnego lub zniekształconego widzenia niezależnie od odległości, w jakiej znajdują się obserwowane przedmioty. Być może słyszałeś również o okularach z "cylindrem" lub cylindrycznej korekcji wzroku. Kiedy ludzie mówią o "cylindrach" rzeczywiście odnosi się to astygmatyzmu. Z astygmatyzmem mamy do czynienia, gdy przednia część oka (rogówka) lub soczewka mają nieregularny kształt. W takim przypadku nosząc sferyczne soczewki okularowe lub soczewki kontaktowe osoby mające astygmatyzm widzą niewyraźny lub zamazany obraz (wydłużony lub rozciągnięty). Osoby z astygmatyzmem mogą być jednocześnie krótko- lub dalekowidzami. Wszystko to może zakłócać wykonanie codziennych czynności, począwszy od czytania z bliska aż do patrzenia w dal.


Co powoduje astygmatyzm?

Wyraźne i stabilne widzenie można uzyskać , jeśli przednia powierzchnia oka (rogówka) posiada idealnie regularny, kulisty kształt. Jednakże w przyrodzie nie występują idealnie okrągłe przedmioty. Niektóre osoby posiadają kulistą rogówkę, a u innych ma ona nieregularny lub owalny kształt. Im bardziej jest ona zbliżona do piłki do rugby, tym wyższa jest wartość astygmatyzmu.
Przyczyny powstawania astygmatyzmu nie są dokładnie znane. W wielu przypadkach niezborność może być dziedziczona. ryzyko jej wystąpienia jest większe u osób mających członka rodziny z tą samą wadą wzroku i najczęściej jest to defekt pierwotny w budowie rogówki.


Czym jest astygmatyzm?

Jeśli przednia powierzchnia oka różni się w niewielkim stopniu od kształtu piłki futbolowej , to astygmatyzm jest na minimalnym poziomie i nie wpływa znacznie na jakość widzenia. Tak zdarza się tylko wtedy , gdy moc astygmatyzmu nie przekracza 0,50 dioptrii cylindrycznych. Dobry wzrok możemy oszacować na poziomie 0,00 lub +/-0,25D. Jeśli Twój wzrok wymaga korekcji na poziomie powyżej 0,25 dioptrii to potrzebujesz okularów lub soczewek kontaktowych specjalnie skonstruowanych do korekcji astygmatyzmu.
Około 30% populacji ma astygmatyzm powyżej 0,50 D więc jest to dość często występująca wada wzroku. W takim przypadku wyraźne widzenie można osiągnąć nosząc specjalne cylindryczne okulary lub toryczne soczewki kontaktowe.


Jak widzą osoby z astygmatyzmem?

Często, zwłaszcza przy małym astygmatyzmie, jego objawy są prawie niezauważalne. Przy bardziej zaawansowanej wadzie widzenie jest nieostre, kontury poszczególnych przedmiotów są zauważane jako zniekształcone i pokrzywione, linie proste stają się krzywe. Kontury są nieostre, może wystąpić zaburzenie poczucia przestrzeni.
Bez stosowania specjalnych okularów lub soczewek kontaktowych obraz jest niewyraźny. Co więcej może to spowodować stan zapalny powiek, dotkliwe bóle głowy, a także dalsze pogorszenie widzenia, szczególnie u dzieci. Ponadto osoby z astygmatyzmem, które ignorują konieczność noszenia okularów lub soczewek, w niekontrolowany sposób nieustannie mrużą oczy, co powoduje szybsze pojawienie się zmarszczek w okolicy oczu. Jeżeli u małego dziecka- do 3 r.ż- nie jest rozpoznany i skorygowany duży astygmatyzm, może dojść do niedowidzenia jednego lub obojga oczu.

Jak można dowiedzieć się czy mam astygmatyzm?

Astygmatyzm może pojawić się z czasem, dlatego też tak ważne jest, aby regularnie, przynajmniej raz w roku, wykonywać badanie wzroku. Wyłącznie specjalista może określić i ocenić wartość Twojego astygmatyzmu i dopasować Ci okulary lub soczewki kontaktowe, stosownie do Twoich indywidualnych potrzeb. Zasadniczo astygmatyzm można określić przy pomocy prostego badania z ożyciem figury promienistej. Jednakże gabinety okulistyczne wyposażone są w nowoczesne urządzenia i sprzęt , które pozwalają na diagnozę i wykrycie nawet niskich wartości astygmatyzmu.


Dlaczego powinienem nosić okulary lub soczewki kontaktowe przeznaczone dla osób z astygmatyzmem?

U osób z astygmatyzmem wyraźne, stabilne widzenie można osiągnąć przy pomocy okularów lub soczewek kontaktowych, które są specjalnie skonstruowane do korekcji astygmatyzmu. Różnią się one od zwykłych sferycznych okularów. Oprócz stabilnego widzenia, toryczne szkła eliminują również bóle głowy ze względu na zmniejszone napięcie oka, mogą zmniejszyć ryzyko zapalenia powiek i dalszego pogarszania się wzroku.


Czy sferyczne szkła są odpowiednie dla osób z astygmatyzmem?

Jeśli osoby z astygmatyzmem noszą sferyczne okulary, to nie uzyskają one widzenia wyraźnego w 100%. Jeśli masz astygmatyzm, sferyczne szkiełka poprawią Twoje widzenie jedynie częściowo. Na pewno dostrzeżesz poprawę widzenia, ale nie będzie ono tak dobre jak mogło by być. Dzieje się tak dlatego , ze soczewki skonstruowane dla osób z astygmatyzmem skupiają promienie świetlne w Twoich oczach inaczej niż soczewki sferyczne- a to jest dokładnie to czego potrzebujesz.


Czy można całkiem wyleczyć się z astygmatyzmu?

Niestety nie możemy! Możemy natomiast poddać się korekcji laserowej - jest ona najnowocześniejszą i najskuteczniejszą metodą leczenia astygmatyzmu. Pozwala nie tylko na rezygnację z noszenia okularów lub szkieł kontaktowych, ale też znacznie poprawia jakość widzenia.
Laser używany jest do wymodelowania rogówki, czyli nadania jej odpowiedniego kształtu. W ten sposób koryguje się również wady mieszane. Zabieg korekcji laserowej trwa zaledwie kilkanaście sekund i jest wykonywany w znieczuleniu miejscowym - podaje się krople do oczu. Tuż po zabiegu możemy wrócić do domu, a do pełnej aktywności po kilku dniach. Przeciwwskazaniami do laseroterapii mogą być np. cukrzyca, silne alergie, atopia, wszczepiony rozrusznik serca, choroby tarczycy lub czynne infekcje.Nie wykonuje się także zabiegu u osób które nie ukończyły 20 roku życia a wada się wciąż rozwija, u kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Jeśli chcesz widzieć wyraźnie i dostrzegać każdy szczegół wybierz soczewki przeznaczone do korekcji astygmatyzmu.

Wada wzroku "MINUS" czyli co to jest KRÓTKOWZROCZNOŚĆ

Świat widziany okiem krótkowidza

KRÓTKOWZROCZNOŚĆ (Myopia)

To wada wzroku, polegająca na upośledzeniu ogniskowania przed siatkówką równoległych promieni światła. Ocenia się, że wada ta występuje u 10-25% populacji ludzkiej. Wraz z postępem cywilizacji, szczególnie u dzieci i młodzieży, krótkowzroczność ma tendencje wzrostowe. Jedną z przyczyn tej wady układu optycznego może być zbyt długa oś gałki ocznej (rozwijającej się szczególnie w wieku 12-18 lat), powodując rozciągnięcie naczyniówki i siatkówki. Krótkowzroczność może pogłębiać się z każdym kolejnym rokiem. Inną przyczyną krótkowzroczności może być zbyt silne załamanie światła w obrębie soczewki, nieproporcjonalne do długości gałki ocznej. Ten rodzaj krótkowzroczności szczególnie mocno może się rozwijać w okresie dojrzewania płciowego. Na wielkość gałki ocznej oraz refrakcję oka mają wpływ przede wszystkim czynniki genetyczne, środowiskowe (np. ilość godzin pracy wzrokowej z bliska) oraz czynniki etniczne.

Krótkowzroczność pojawia się zwykle w okresie nauki szkolnej, kiedy to po raz pierwszy oko systematycznie pracuje na bliskie odległości. W dodatku często dzieje się to przy nieprawidłowym oświetleniu. U jednych wada zaczyna się już na początku edukacji szkolnej, czyli w wieku 6-8 lat, u innych nieco później, w wieku 12-15 lat. Sądzi się że krótkowzroczność jest spowodowana przez nadmierną akomodację, co powoduje zwiększenie krzywizny soczewki i silniejsze załamywanie promieni świetlnych. Coraz częściej zatem występowanie krótkowzroczności u dzieci łączone jest z intensywną pracą wzrokową w związku z długim wpatrywaniem się w ekran monitora komputerowego, telewizora, czy też długie czytanie.

Jakie okulary?  Słabsze niż moja wada wzroku?

Okuliści przepisują krótkowidzom okulary, które nie w pełni korygują wadę wzroku, tzn. są słabsze niż faktyczna wada. Dzięki temu, promienie odbite od dalekich obiektów, ogniskują się tuż przed, a nie dokładnie na siatkówce. Ta praktyka miałaby zmniejszyć ryzyko wydłużania gałki ocznej. 

Ku zaskoczeniu wszystkich, powszechnie stosowana metoda niepełnej korekcji wady wzroku u krótkowidzów może pogarszać wzrok, a nawet zwiększa ryzyko ślepoty - o najnowszych wynikach badaczy brytyjskich donosi tygodnik "New Scientist". 

Naukowcy z Polytechnik University w Cambridge w Anglii razem z zespołem z Narodowego Uniwersytetu Malezji w Kuala Lumpur prowadzili badania w grupie 94 malezyjskich dzieci z krótkowzrocznością. Połowie grupy badacze zapisywali okulary słabsze, a drugiej połowie okulary o mocy identycznej jak wada wzroku.

Co 6 miesięcy mierzyli długość osi gałki ocznej małych pacjentów z wykorzystaniem ultradźwięków. Spodziewali się, że potwierdzą się korzyści stosowania niepełnej korekcji. 

Okazało się jednak, że oś gałki wydłużała się szybciej u dzieci z niepełną korekcją. Zaobserwowano też, że u dzieci z tej grupy wada wzroku postępowała szybciej. Po dokonaniu tego zaskakującego odkrycia naukowcy natychmiast przerwali swoje doświadczenie.

Jak tłumaczy O'Leary, oko 'nie wie', czy ogniskowa jest przed czy za siatkówką, ale gdy obraz jest rozmyty, gałka oczna po prostu się wydłuża. Oznacza to, że lepiej jest prawidłowo korygować wadę wzroku, niż stosować zbyt słabą korekcję. Jednak nienoszenie okularów może być dużo gorsze niż noszenie okularów za słabych. 

Badacz sądzi, że niepełna korekcja wady wzroku jest niekorzystna również dla dorosłych, choć postępy wady mogą być mniej widoczne. Jak podkreśla, z najnowszych wyników można wnioskować, że wiele pokoleń ludzi na całym świecie może mieć słabszy wzrok w związku z popularnością metody niepełnej korekcji.

(dane pochodzą z artykułu  portalu medycznego zdrowie.med.pl

 oryginalny tekst New Scientist )

Jak radzić sobie z narastaniem krótkowzroczności?

Najnowocześniejszym sposobem spowolnienia narastania wady jest kontrola krótkowzroczności.  Metodą tą jest ortokorekcja czyli zakładanie soczewek twardych na noc co umożliwia dobre widzenia w ciągu dnia. Powoduje ona, że promienie boczne wpadające do oka ponownie ogniskują się na siatkówce i tym samym stabilizuje wadę wzroku. Można ją stosować u krótkowidzów z wadą wzroku do -4,5 (dioptrii) oraz osób z astygmatyzmem do maksymalnie -1,5 (dioptrii). Nie jest to metoda nowa, ponieważ w USA i w Europie zachodniej jest stosowana od wielu lat. Wada wzroku korygowana jest przy pomocy najnowszej generacji sztywnych, gazoprzepuszczalnych ortosoczewek stosowanych tylko w nocy.

Profilaktyka

Musimy uważać aby nie przeciążać oczu. Odrywajmy co pewien czas wzrok od zeszytu, książki czy komputera i spójrzmy w dal. Praca wzroku na bliskie odległości, u dziecka, nie powinna przekraczać 30 min. Ważna jest też prawidłowa pozycja ciała oraz odległość oczu od zeszytu, książki (powinna ona wynosić 35-40 cm). Należy również zadbać o odpowiednie oświetlenie. Nie bez znaczenia jest także kreowanie zdrowego tryby życia - dużo ruchu, lekkostrawna dieta, bogata w witaminy i  mikroelementy.

A to jest taki test na sam koniec. Jesteś Krótkowidzem? Czy Dalekowidzem?